Metoda Just in Time zapobiega gromadzeniu nadwyżek zapasów i związanych z nimi kosztów

Just in Time — zastosowanie w różnych branżach

09 cze 2026

Skuteczność metody Just in Time (JIT) w całości zależy od wydajnej i elastycznej koordynacji, która gwarantuje terminową realizację dostaw i ciągły przepływ materiałów. Przykładem zastosowania Just in Time są przedsiębiorstwa, które przyjmują surowce i komponenty do produkcji dokładnie wtedy, kiedy są one potrzebne. Pozwala to skutecznie zapobiec składowaniu zbędnych zapasów.

Just in Time — podstawowe informacje

Just in time (JIT) to metoda zarządzania zapasami opierająca się na założeniu, że w centrum produkcyjnym lub dystrybucyjnym artykuły lub materiały są wytwarzane w momencie, kiedy są potrzebne. To właśnie dlatego surowce muszą tam dotrzeć dokładnie wtedy, gdy produkty mają być wykorzystane lub wysłane do klientów. Przykładem zastosowania metody Just in Time może być producent mebli, który przyjmuje drewno oraz akcesoria przed rozpoczęciem montażu zamówienia. Ten tryb pracy zapobiega gromadzeniu zapasów, a co za tym idzie — kosztów związanych ze składowaniem masowych ilości towaru, co przekłada się na tworzenie efektywnych i elastycznych łańcuchów dostaw.

W ten sposób system Just in Time działa odwrotnie do strategii just-in-case, która polega na zarządzaniu zapasami składowanymi „na wszelki wypadek”. Kluczowym argumentem przemawiającym za wdrożeniem metody JIT jest ograniczenie do minimum potrzeby składowania zapasu bezpieczeństwa, co mogłoby zwiększyć koszty magazynowania, wpłynąć na płynność finansową czy generować martwe zapasy.

Przykłady zastosowania metody Just in Time w firmach

Model Just in Time znalazł zastosowanie w różnych sektorach gospodarki, m.in. IT, handlu detalicznym czy gastronomii. Przykładowe sektory, w których znalazła zastosowanie metoda just-in-time jest następujące:

Motoryzacja — kolebka metody Just In Time

Produkcja samochodów jest złożonym procesem, jako że jeden samochód może składać się nawet z ponad 30 000 części, dlatego też wdrożenie modelu Just in Time jest powszechne w branży motoryzacyjnej.

Toyota jest pionierem tej metody zarządzania zapasami. Zasadniczo japońska firma nie składuje wszystkich materiałów w centrach produkcyjnych dopóki klienci nie złożą zamówienia i nie ruszy masowa produkcja. Składuje jedynie towar w ilości potrzebnej do rozpoczęcia produkcji w dowolnym momencie. Dokładna prognoza pozwala Toyocie utrzymywać optymalny poziom zapasów i gwarantuje wysoki poziom usługi.

Przedsiębiorstwa stosujące metodę Just in time przyjmują surowce dopiero po złożeniu zamówienia przez klienta
Przedsiębiorstwa stosujące metodę Just in Time przyjmują surowce dopiero po złożeniu zamówienia przez klienta

Według przedstawicieli Toyoty metoda Just in Time jest jednym z dwóch głównych filarów Systemu Produkcyjnego Toyoty (SPT). Drugim filarem jest jidoka, czyli podejście, które umożliwia automatyczne zatrzymanie systemów po wykryciu błędu. Taiichi Ōno, inżynier produkcji, odpowiadał za stworzenie bazowej struktury pod wdrożenie metody Just in Time. Z kolei Eiji Toyoda wykorzystał ją do usprawnienia procesu produkcyjnego w ramach Systemu Produkcyjnego Toyoty.

Just in Time w firmach technologicznych

Apple i Dell to dwa przykłady firm technologicznych, które wdrożyły Just in Time. Apple przekuło outsourcing produkcji w spektakularny sukces dzięki stabilnym relacjom utrzymywanym z setkami dostawców, kluczowych dla optymalnego działania przedsiębiorstwa. Dzięki tej strategii Apple stało się jedną z najcenniejszych marek na świecie. Chociaż dysponuje magazynem centralnym, znaczna część asortymentu firmy znajduje się w sklepach detalicznych. W ten sposób Just in Time zapobiega powstawaniu nadwyżki zapasów.

Producent sprzętu komputerowego Dell to kolejny przykład skutecznego wdrożenia modelu Just in Time, który stosuje od lat osiemdziesiątych. Wtedy firma rozpoczęła produkcję personalizowanych komputerów i składowanie jedynie surowców potrzebnych do realizacji złożonych zamówień. Dzięki tej strategii Dell dostarczał swoje produkty szybciej niż konkurencyjne firmy, które zajmowały się sprzedażą seryjnie produkowanych komputerów, dzięki czemu zajął pozycję lidera we wdrażaniu zaawansowanej technologii.

Dania typu fast food produkowane w modelu Just in Time

Świeżo przygotowane dania są bardziej apetyczne niż te przygotowywane z wyprzedzeniem. Gigant branży fast food McDonald's wykorzystuje ten fakt na swoją korzyść. Dlatego też restauracje sieci fast food dysponują wszystkim, co potrzebne do przygotowania dań z menu z wyjątkiem kilku składników czy produktów, a pracownicy przygotowują jedzenie dopiero po złożeniu zamówienia przez klientów. Co więcej, stale monitorują poziom zapasów, dzięki czemu w restauracji hamburgery są przygotowywane na bieżąco.

Producent mebli Forma 5 wykorzystuje Easy WMS do prowadzenia strategii Just in Time
Producent mebli Forma 5 wykorzystuje Easy WMS do prowadzenia strategii Just in Time

Just in Time w firmie Forma 5

Przykładem zastosowania metody Just in Time w branży meblarskiej jest hiszpański producent mebli biurowych Forma 5, z siedzibą w Dos Hermanas, pod Sewillą. Każdego dnia produkuje 425 zestawów mebli biurowych, które dystrybuuje do 60 krajów, utrzymując minimalny poziom zapasów zgodnie z zasadą strategii JIT.

W tym celu firma Forma 5 skutecznie koordynuje współpracę z 35 dostawcami, znajdującymi się w pobliżu centrum produkcyjnego, za pomocą systemu zarządzania magazynem Easy WMS Mecaluxu. System zarządza całym asortymentem — od surowców po gotowe produkty. Poprzez połączenie z 35 magazynami dostawców w czasie rzeczywistym za pomocą Easy WMS firma Forma 5 zna aktualny stan zapasów. Ponadto system zapewnia nieprzerwaną i sprawną produkcję mebli, umożliwiając pełną identyfikowalność każdej jednostki i eliminując błędy.

Przykłady wdrożenia Just in Time w łańcuchu dostaw

Przed wdrożeniem JIT w łańcuchu dostaw należy wziąć pod uwagę kilka ważnych elementów. Zastosowanie strategii Just in Time w logistyce przynosi wiele korzyści, ale jednocześnie wiąże się z większą zależnością od dostawców. Wdrożenie tego systemu wymaga dywersyfikacji źródeł dostaw i zawarcia umów gwarantujących płynne dostawy.

Elastyczne systemy umożliwiające wdrażanie szybkich zmian na liniach produkcyjnych i wydajną kontrolę jakości to przykład stosowania strategii Just in Time. To działanie zapewnia, że nowo wyprodukowane lub przygotowane wyroby trafiają do klientów końcowych w nienaruszonym stanie.

W coraz bardziej dynamicznym środowisku dysponowanie cyfrowym systemem magazynowym stanowi przewagę konkurencyjną pozwalającą utrzymać rentowność i nadążać za rozwojem firmy. Jeśli, tak jak Forma 5, dążysz do usprawnienia zarządzania zapasami w Twojej firmie, może Ci w tym pomóc specjalistyczny system, jak Easy WMS Mecaluxu. Skontaktuj się z nami, a doradzimy Ci, jak usprawnić Twój łańcuch dostaw, zmniejszyć koszty i wzmocnić swoją pozycję na rynku.