Rodzaje opakowań – klasyfikacja, zalety i zastosowania

Opakowania stanowią kluczowy element łańcucha dostaw, jako że nie tylko chronią produkty, ale także usprawniają ich transport. Każdy rodzaj opakowania pełni określone funkcje, mające na celu zachowanie integralności produktów na każdym etapie procesu logistycznego, aby dotarły w perfekcyjnym stanie do miejsca docelowego.

Trzy rodzaje opakowań

Opakowania można podzielić na trzy główne kategorie w na podstawie ich funkcjonalności w zakresie ochrony i dystrybucji towaru:

1. Opakowanie pierwotne. To warstwa stykająca się z produktem, która umożliwia jego o obsługę.
2. Opakowanie wtórne. Grupuje kilka opakowań pierwotnych w jeden ładunek w celu ułatwienia ich obsługi, składowania lub sprzedaży.
3. Opakowanie trzeciorzędne. Chroni opakowania wtórne, a także ułatwia planowanie i transport na dużą skalę.

Opakowania inteligentne (smart packaging) różnią się od tradycyjnych tym, że monitorują oraz informują o stanie produktów, dzięki czemu nie trzeba polegać na szacowanych datach ważności. Mogą być wyposażone w czujniki, wskaźniki świeżości, etykiety RFID, kody QR czy materiały, które reagują na zmiany w otoczeniu, np. temperatury czy poziomu wilgoci.

Opakowanie pierwotne — zalety, zastosowania i przykłady

Opakowanie pierwotne bezpośrednio styka się z produktem, w związku z czym stanowi pierwszą warstwę ochronną. Ich nadrzędną rolą jest ochrona jakości i zabezpieczenie produktu, a także usprawnienie procesów przeładunkowych i wygoda konsumenta.

Zalety opakowania pierwotnego

• Ochrona produktu. Zapobiega uszkodzeniu, zanieczyszczeniu czy utracie jakości na skutek działania czynników zewnętrznych takich jak wilgoć, tlen lub światło.
• Zachowanie właściwości. Gwarantuje zachowanie pierwotnych właściwości produktu na dłużej, zwłaszcza w branży spożywczej i farmaceutycznej.
• Łatwość obsługi i dozowania. Zaprojektowany z myślą o bezpośrednim użyciu produkt może być wyposażony w nakrętki dozujące.
• Przestrzeganie norm. Opakowanie pierwotne jest niezbędne w branżach, w których panują rygorystyczne wymogi sanitarne, np. w sektorze farmaceutycznym czy spożywczym. Zawiera podstawowe informacje, w tym instrukcję użycia, składniki i datę ważności.
• Marketing i branding. Stanowi narzędzie komunikacji z konsumentem, łącząc atrakcyjny design z istotnymi informacjami.

Opakowanie pierwotne — zastosowania i przykłady

• Sektor spożywczy. Szklane lub plastikowe butelki, puszki czy opakowania kartonowe.
• Przemysł farmaceutyczny. Blistry, ampułki, szklane lub plastikowe butelki.
• Branża kosmetyczna i produkty do pielęgnacji. Tubki kremu, flakony perfum czy opakowania typu airless.
• Branża przemysłowa i chemiczna. Beczki, woreczki strunowe czy kartusze z klejami.

Podsumowując, opakowanie pierwotne to kluczowy element budowania doświadczenia klienta i zabezpieczenia produktu. Gwarantuje, że towar dotrze do miejsca docelowego w optymalnym stanie.

Opakowanie wtórne — zalety, zastosowania i przykłady

Opakowanie wtórne grupuje i chroni jedno lub kilka opakowań pierwotnych, umożliwiając ich obsługę, składowanie i transport. Chociaż nie styka się bezpośrednio z produktem, odgrywa kluczową rolę w jego ochronie.

Zalety opakowania wtórnego

• Łatwiejsza obsługa i transport. Umożliwia grupowanie kilku opakowań pierwotnych w ramach jednej jednostki, co przekłada się na optymalizację dystrybucji.
• Lepsza ochrona. Stanowi dodatkową warstwę ochronną przed uderzeniami, wilgocią czy zanieczyszczeniem.
• Optymalizacja składowania. Zazwyczaj opakowania projektowane są tak, aby umożliwić ich układanie w stosy, dzięki czemu zajmują mniej miejsca w magazynie i centrach dystrybucyjnych.
• Większa atrakcyjność rynkowa produktu. W sektorze handlu detalicznego może służyć do ekspononowania produktów, mając na celu przyciągnięcie uwagi klientów.

Opakowanie wtórne — zastosowania i przykłady

• Sektor spożywczy. Kartonowe opakowania zbiorcze na butelki lub puszki, czy też wielopaki.
• Przemysł farmaceutyczny. Opakowania na leki w blistrach czy zestawy butelek na wytłoczkach termoformowanych.
• Branża kosmetyczna i produkty do pielęgnacji. Opakowania zbiorcze mieszczące po kilka produktów lub luksusowe opakowania premium dla branży perfumeryjnej.
• Sektor przemysłowy i technologiczny. Opakowania zawierające zabezpieczenia wewnątrz, służące do pakowania urządzeń elektronicznych czy opakowania na komponenty i części zamienne.

Opakowanie wtórne stanowi dodatkową warstwę ochronną produktu, dzięki czemu towar dociera w optymalnym stanie do miejsca docelowego.

Opakowanie trzeciorzędne — zalety, zastosowania i przykłady

Opakowanie trzeciorzędne łączy i chroni wiele opakowań wtórnych, umożliwiając ich składowanie, obsługę oraz transport na dużą skalę. Jego nadrzędnym celem jest zapewnienie wydajnej dystrybucji dużych wolumenów produktów, zapewniając ich nienaruszony stan podczas całego transportu od centrum produkcyjnego do punktu sprzedaży lub klienta końcowego.

Zalety opakowania trzeciorzędnego

• Usprawnienie składowania. Opakowanie przeznaczone do układania w stosy i obsługi za pomocą urządzeń transportu bliskiego, takich jak wózki widłowe czy paletowe, a nawet automatyczne systemy jak układnice lub wózki wahadłowe.
• Wydajny załadunek i rozładunek. Pozwala na szybką obsługę towarów w magazynach i centrach dystrybucji.
• Monitorowanie i kontrola. Obejmuje etykiety, kody kreskowe i systemy RFID, co umożliwia precyzyjne zarządzanie zapasami.
• Optymalizacja logistyki. Pozwala na transport dużej liczby produktów w bezpiecznych warunkach.
• Mniejsze szkody. Chroni towar przed uderzeniami, wstrząsami i czynnikami środowiskowymi podczas dystrybucji.

Opakowanie trzeciorzędne — zastosowania i przykłady

• Sektor spożywczy. Palety z wielopakami butelek lub opakowania kartonowe ułożone w stos i owinięte folią stretch.
• Sektor przemysłowy i produkcyjny. Plastikowe pojemniki, metalowe kosze lub drewniane skrzynie przeznaczone do transportu części i maszyn.
• Przemysł farmaceutyczny. Palety z opakowaniami zawierającymi leki przeznaczone do dystrybucji do centrów logistycznych, aptek czy szpitali.
• Handel detaliczny i e-commerce. Opakowania stworzone na potrzeby logistyki ostatniej mili, np. opakowania z przegrodami do zabezpieczenia produktów podczas produktu.

Stosowanie opakowań trzeciorzędnych poprawia organizację transportu i składowanie towaru, co przekłada się na większą wydajność operacyjną.

Magazyny producentów opakowań i firm konfekcjonujących

Na rynku dostępne są różne systemy składowania — od manualnych po automatyczne — mające na celu optymalizację logistyki producentów wszelkiego rodzaju opakowań i firm konfekcjonujących.

Przykładowo, producent puszek i opakowań metalowych — Blechwarenfabrik — zarządza nowoczesnym centrum produkcyjnym znajdującym się w niemieckiej miejscowości Offheim, którego roczna produkcja wynosi 100 milionów puszek. Fabryka dysponuje dwoma automatycznymi magazynami paletowymi zintegrowanymi z halą produkcyjną za pomocą systemu zarządzania magazynem Easy WMS Mecaluxu, odpowiedzialnego za zarządzanie wysyłką surowców.

Hiszpański producent wieczek blaszanych, Grupo Envases, również wdrożył automatyczny system składowania, czyli automatyczny Pallet Shuttle. System o dużej gęstości składowania zarządza magazynowaniem i codzienną wysyłką 160 palet z blaszanymi wieczkami opuszczającymi halę produkcyjną. Ponadto umożliwia przechowywanie około 3200 palet na powierzchni nieznacznie przekraczającej 1400 m².

Automatyzacja nie jest jedynym rozwiązaniem logistycznym oferowanym producentom opakowań i rozlewniom. Eau Neuve, firma zajmująca się butelkowaniem wody z Pirenejów, dysponuje rozlewnią we francuskiej miejscowości Mérens-les-Vals wyposażoną w półautomatyczny system Pallet Shuttle i regały paletowe. Te rozwiązania Mecaluxu optymalizują przestrzeń składowania, a także zapewniają sprawną i wydajną obsługę klientów.

Innym przykładem optymalizacji logistyki za pomocą systemów składowania jest rozlewnia napojów Refresco, która wdrożyła regały paletowe na podstawach ruchomych Movirack w swoim magazynie w Mogielnicy. System składowania akumulacyjnego ogranicza liczbę zbędnych korytarzy, co zwiększa pojemność składowania i umożliwia szybsze zaopatrzenie zakładu produkcyjnego w surowce.

Znaczenie doboru odpowiednich opakowań

Wybór rodzaju opakowania okazuje się kluczowy w kontekście zabezpieczenia produktu i optymalizacji kosztów logistycznych. Decyzje te mogą dotyczyć opakowań pierwotnych, które bezpośrednio stykają się z produktem, opakowań wtórnych czy trzeciorzędnych, ułatwiających składowanie i transport towaru. Każdy rodzaj pełni konkretną funkcję w łańcuchu dostaw.

Inwestowanie w opakowania funkcjonalne i dostosowane do każdej potrzeby podnosi bezpieczeństwo i pozwala zachować optymalną jakość produktu, a także ogranicza negatywny wpływ na środowisko i usprawnia poszczególne obszary logistyki. Dlatego poznanie ich specyfikacji oraz zastosowania pozwala firmom podjąć świadomą decyzję, a dzięki temu maksymalnie usprawnić działanie.  

Mecalux projektuje rozwiązania magazynowe dostosowane do wszelkiego rodzaju opakowań, zapewniając wydajny proces składowania. Skontaktuj się z nami i dowiedz się, jak zoptymalizować logistykę za pomocą naszych innowacyjnych systemów magazynowych.