Oznaczenia i kody na paletach — co one oznaczają?

Znakowanie palet za pomocą kodów i kolorów to kluczowy system, który zapewnia pełną identyfikowalność oraz zgodność nośników z przepisami w logistyce międzynarodowej. Każdy kod, znak, logotyp oraz oznaczenie kolorystyczne mają przypisaną konkretną funkcję, dzięki którym firmy mogą skutecznie kontrolować przepływ towarów i zapewnić odpowiednią obsługę podczas transportu i składowania.  

Co więcej, zastosowanie oznaczeń i kolorów pomaga w przestrzeganiu norm fitosanitarnych, ułatwia zarządzanie zapasami i usprawnia koordynację działań producentów, dystrybutorów i operatorów logistycznych, co przekłada się na wydajniejszą realizację procesów.

Kody obróbki i stemple kontrolne

Palety drewniane krążące w obrocie międzynarodowym podlegają ścisłym kontrolom, aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się szkodników i chorób. Oznaczenie IPPC potwierdza, że drewno zostało poddane obróbce zgodnie z międzynarodowymi standardami, a także informuje o kraju pochodzenia palety, zastosowanej metodzie i organie certyfikującym.

Do najczęściej stosowanych kodów obróbki w przypadku palet fitosanitarnych należą:

• HT (heat treatment). Drewno jest wygrzewane, aż jego rdzeń osiągnie temperaturę co najmniej 56°C i zostanie w niej utrzymany przez minimum 30 minut.
• MB (methyl bromide). Procedura obejmuje zastosowanie bromku metylu, czyli środka fumigacyjnego, który zwalcza owady oraz ich larwy bytujące w drewnie.
• KD (kiln dried). Drewno poddawane jest suszeniu w piecach przemysłowych w celu obniżenia poziomu wilgotności oraz wyeliminowania wszelkich żywych organizmów.
• DB (debarked). Wskazuje, że z drewna usunięto korę zewnętrzną. Proces ten zmniejsza ryzyko ataku szkodników, choć nie zastępuje innych procedur obróbki fitosanitarnej.
• SF (special fumigation). Dodatkowe lub specjalistyczne procedury obróbki, dostosowane do wymogów danego kraju lub rodzaju drewna, np. fumigacja środkami dopuszczonymi na wybranych rynkach.

Kody i oznaczenia identyfikacyjne

Poza oznaczeniem fitosanitarnym na paletach znajdują się kody identyfikacyjne, które umożliwiają ich śledzenie, zarządzanie oraz bezpieczne użytkowanie, jednoznacznie potwierdzając kompatybilność z systemami magazynowymi. Wśród najczęściej stosowanych wyróżniają się:

• EUR/EPAL. Stosowane w przypadku standardowych palet europejskich, które spełniają wymagania w zakresie wymiarów oraz specyfikacji określonych przez organizację EPAL (European Pallet Association).
• UIC. Dotyczy palet przeznaczonych do europejskiego transportu kolejowego, produkowanych zgodnie ze specyfikacją UIC, które są w pełni kompatybilne z infrastrukturą logistyczno-kolejową systemu europejskiego.
• GMA/CBA. Dotyczy normy stosowanej w Ameryce Północnej, zgodnie z którą wymiary palet powinny wynosić 48 x 40 cali (1219 x 1016 mm). Znajduje ona zastosowanie przede wszystkim w sektorze konsumpcyjnym.
• Seria CP (CP1, CP2 — CP9). To oznaczenie jest często stosowane w przemyśle chemicznym oraz petrochemicznym. Wskazuje, że palety są przystosowane do transportu dedykowanych produktów, zgodnie z obowiązującymi normami branżowymi.

Klasyfikacja za pomocą kodów oraz oznaczeń pomaga także w identyfikacji palet przed wprowadzeniem ich do automatycznych systemów składowania. W magazynach automatycznych palety te przechodzą przez stanowisko kontroli rozmiaru i wagi palet, gdzie sprawdzana jest ich skrajnia gabarytowa oraz jakość.

Logotypy oraz oznaczenia własnościowe

Palety wykorzystywane w ramach zamkniętych obiegów (pools) zazwyczaj noszą wypalone, namalowane bądź wytłoczone znaki firmowe. Systemami tymi zarządzają firmy, które wynajmują palety oraz zapewniają ich ponowne wykorzystanie w ramach kontrolowanej sieci użytkowników. Do najczęstszych oznaczeń własnościowych należą: 

• CHEP. Jest to największy na świecie operator globalnego systemu poolingu paletowego. Stosowane w wielu branżach palety tej marki są powszechnie rozpoznawalne dzięki charakterystycznemu niebieskiemu kolorowi oraz wyrazistemu logotypowi.
• LPR. Kolor czerwony stanowi znak rozpoznawczy poolu paletowego La Palette Rouge (LPR). Stosowane są głównie w Europie Zachodniej oraz w segmencie dóbr konsumpcyjnych codziennego użytku (FMCG).
• IPP. Charakteryzujące się brązową barwą nośniki stanowią element systemu poolingu IPP, funkcjonującego w ramach Faber Halbertsma Group (FHG). Marka ta cieszy się rosnącą popularnością na wielu rynkach.

Warto również wspomnieć o markach, które — choć nie są tak powszechnie stosowane — odgrywają istotną rolę w określonych regionach lub branżach:

• PECO. Północnoamerykański operator, którego palety stosowane są przede wszystkim w ramach dystrybucji dóbr konsumpcyjnych.
• Loscam. Marka często spotykana w regionie Azji i Pacyfiku, gdzie jest jednym z głównych dostawców usług wynajmu palet i kontenerów.
• PRS. Palety oznaczone liniami koloru zielonego należą do marki Pooling Partners Reuse System — oddziału grupy FHG, specjalizującej się w obsłudze przemysłu chemicznego i petrochemicznego.
• iGPS. Palety plastikowe wyposażone w technologię RFID umożliwiają monitorowanie oraz zapewniają identyfikowalność w czasie rzeczywistym.

Dodatkowe oznaczenia palet według branż

Niektóre palety opatrywane są dodatkowym oznakowaniem specyficznym dla danego sektora, co umożliwia bezpieczną obsługę ładunków oraz gwarantuje pełną zgodność z normami prawnymi. Przyjrzyjmy się kilku przykładom: 

• Oznaczenia recyklingowe. Informują o tym, czy palety można ponownie wykorzystać lub poddać recyklingowi, co wspiera zrównoważony rozwój w ramach łańcucha dostaw.
• Certyfikaty FSC i PEFC. To certyfikaty gwarantujące, że drewno pochodzi z lasów zarządzanych w sposób odpowiedzialny i zrównoważony.
• Specjalistyczne etykiety stosowane w przemyśle farmaceutycznym oraz chemicznym. Identyfikują palety przystosowane do transportu wrażliwych, delikatnych lub objętych osobnymi regulacjami produktów, np. palety z serii CP.

Oznaczenia te optymalizują operacje logistyczne, podnoszą bezpieczeństwo transportu i dbają o zgodność z przepisami obowiązującymi w branży, jednocześnie promując odpowiedzialne praktyki w przedsiębiorstwach.

Oznaczenia kolorystyczne na paletach

Oznaczenia kolorystyczne służą jako wskaźnik wizualny służący do identyfikacji palet w obiegu zewnętrznym i wewnętrznym. W przestrzeni otwartej kody wizualne zazwyczaj wskazują na właściciela palet lub operatora systemu poolingowego:

• Niebieski. Jest on zazwyczaj kojarzony z marką CHEP, znaną z charakterystycznych niebieskich palet stosowanych w jej systemie poolingu.
• Czerwony. Kolor wykorzystywany przez marki PECO w Stanach Zjednoczonych, LPR w Europie i Loscam w regionie Azji i Pacyfiku.
• Brązowy. Kolor charakteryzujący markę IPP, co umożliwia identyfikowalność ładunków w ramach ich sieci obiegowej.
• Szary. Stosowany sporadycznie przez niektóre europejskie zakłady recyklingu.
• Żółty. W niektórych firmach możliwe jest zastosowanie wyróżniającego się koloru w lokalnych systemach zwrotu palet.

Wewnątrz magazynu kolory mogą służyć jako wizualny system kodowania mający różne zastosowania. Przykładowo: żółty, pomarańczowy oraz inne kolory umożliwiają:

• Oznaczanie materiałów niebezpiecznych.
• Wskazywanie stref logistycznych w magazynach.
• Oznaczanie cyklu życia palety (nowa, naprawiana czy wycofana z użytku).
• Przypisywanie palet do konkretnego klienta lub określonych linii produkcyjnych.

Właściwe zastosowanie koloru umożliwia szybką identyfikację oraz ogranicza do minimum liczbę błędów popełnianych przy obsłudze i składowaniu palet.

Różnice regionalne w oznaczeniach palet

Oznakowanie i kolorystyka palet nie są jednolite na całym świecie, ponieważ każdy region stosuje własne standardy zależnie od lokalnych przepisów, przemysłu lub dostawców usług wynajmu palet i kontenerów. Przykładowo: 

• Stany Zjednoczone. Palety zazwyczaj spełniają standard GMA przewidziany dla nośników ogólnego przeznaczenia. W przypadku zamkniętych systemów poolingowych palety są oznaczane kolorami oraz logotypami operatorów takich jak CHEP czy PECO, co pozwala na ich idealne dopasowanie do lokalnych systemów logistycznych.
• Europa. Do najpopularniejszych standardów należą palety EUR/EPAL, seria CP (CP1–CP9) stosowana w branży chemicznej i petrochemicznej oraz kody UIC wykorzystywane w transporcie kolejowym.
• Region Azji i Pacyfiku. Palety zarządzane przez operatorów takich jak Loscam i CHEP Asia dominują w logistyce przemysłowej oraz w handlu międzynarodowym.
• Ameryka Łacińska. Stosuje się tu połączenie palet EPAL oraz nośników znakowanych zgodnie z przepisami obowiązującymi w poszczególnych krajach. 

Uwzględnienie tych różnic pozwala skutecznie planować operacje transgraniczne, zapewnić pełną kompatybilność z systemami składowania oraz zgodność z międzynarodowymi normami.

Oznaczenie palet — kluczowy element logistyki

Oznaczenie palet to nie tylko drobny detal, ale przede wszystkim strategiczny element międzynarodowej logistyki. Znajomość i prawidłowe stosowanie oznaczeń, kodów oraz kolorów pozwala firmom usprawnić procesy i bez trudu przestrzegać obowiązujących przepisów. Co więcej, klarowny system identyfikacji pozwala ograniczyć błędy operacyjne, zapobiegać stratom i wspierać zrównoważony rozwój, umożliwiając ponowne użycie palet oraz kontrolę cyklu życia każdej jednostki.